11:30 - 18/Հունիս/2017  #Հասարակություն

1987-ի հունիսի 18-ին Եվրախորհրդարանն ընդունեց բանաձև «Հայկական հարցի քաղաքական լուծման մասին»

 

Հայերի ցեղասպանության հարցը Եվրոխորհրդարանում սկսել է քննարկվել 1983 թվականի սեպտեմբերի 19-ից, երբ սոցիալիստական ֆրակցիայի ներկայացուցիչներ Պաուլա Դյուպորը (Ֆրանսիա) և Էռնեստ Գլինը (Բելգիա) քննարկման ներկայացրին հայկական հարցի քաղաքական լուծման վերաբերյալ օրինագիծ։ 1984 թվականի հունվարի 22-ին այն քննարկվեց Եվրոխորհրդարանի քաղաքական հարցերի հանձնաժողովի նիստում։ Օրինագծում մատնանշվում էր, որ Եվրոխորհրդարանը «ԵՏՀ-ի նախարարների խորհրդից պահանջում է`

  • «Հայտարարել հայերի ցեղասպանությունը ճանաչելու մասին
  • Հասնել այն բանին, որպեսզի թուրքական կառավարությունը ընդունի 1915 թվականի ցեղասպանության պատմական փաստը
  • Համոզել Թուրքիայի կառավարությանը, որ թուրք-հայկական խնդրի արդարացի ու հիմնավոր լուծումը հնարավոր է միայն քաղաքական երկխոսության միջոցով
  • Հասնել նրան, որ ՄԱԿ-ը նույնպես ընդունի նույնանման հայտարարություն»:

Քննարկման ժամանակ Հանձնաժողովի որոշ անդամներ առաջարկեցին տվյալ հարցը ընդգրկել Թուրքիայի վերաբերյալ Եվրոխորհրդարանին ներկայացվելիք ընդհանուր զեկուցագրի մեջ։ Սակայն Թուրքիայի կողմից ԳՖՀ կառավարության վրա գործադրված դիվանագիտական ճնշման հետևանքով ԳՖՀ-ից ընտրված պատգամավորներն առաջարկեցին և հասան այն բանին, որ Հանձնաժողովը հետաձգի տվյալ օրինագծի քննարկումը մինչև 1984 թվականի հունիսը՝ խորհրդարանական ընտրությունների ավարտը։ 1984 թվականի հոկտեմբերի 16-ին սոցիալիստական ֆրակցիայի նախագահ Անրի Սաբին (Ֆրանսիա), քաղաքական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ ժիզել Շարզատը, Էռնեստ Գլինը և ուրիշներ կրկին Եվրոխորհրդարանի քննարկմանը ներկայացրին հայկական հարցի մասին օրինագիծը։ 1984 թվականի դեկտեմբերին Հանձնաժողովը հանձնարարեց էթնիկական խնդիրների հայտնի մասնագետ Ժակ Վանդեմյոլբրուքին (Բելգիա) համակողմանիորեն դիտարկել հարցը և նախապատրաստել համապատասխան զեկուցագիր։ Աշխատանքի ընթացքում նա ենթարկվեց թուրքական պաշտոնատար անձանց ու լրագրողների ուժեղ ճնշմանը։ Թուրքիայի պրեմիեր մինիստր Թ. Օզալը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որում նա սպառնում էր վերանայել Թուրքիայի տնտեսական քաղաքականությունն այն երկրների հետ, որոնց ներկայացուցիչները դեմ կլինեն Թուրքիայի՝ Եվրոխորհրդարան մտնելուն։

1985 թվականի դեկտեմբերին Ժ. Վանդեմյոլբրուքը զեկուցագիրը ներկայացրեց Հանձնաժողովի քննարկմանը։ Միաժամանակ գիտության ու մշակույթի մի շարք ականավոր գործիչներ դիմեցին Ֆրանսիայի պրեզիդենտ Ֆրանսուա Միտերանին՝ խնդրելով հայերի ցեղասպանությունը դատապարտող օրինագիծ ներկայացնել եվրոպական խորհրդի հերթական նիստին (Լյուքսեմբուրգում)։ Դիմումը ստորագրել էին Ալբերտո Մորավիան (Իտալիա), խաղաղության նոբելյան և լենինյան մրցանակների դափնեկիր Շոն Մաք Բրայդը (Իռլանդիա), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Ադոլֆո Պերես Էսքիվելը (Արգենտինա), Ջորջ Ուայլդը (ԱՄՆ) և ուրիշներ։ 1986 թվականի փետրվարին հարցի քննարկումը կրկին հետաձգվեց Հանձնաժողովի անդամների կողմից տեքստում բազմաթիվ ուղղումներ մտցնելու պատրվակով, ընդսմին 32 ուղղումներից 21-ը ներկայացրել էին ԳՖՀ-ի և Դանիայի պատգամավորները։ Վերջապես, 1987 թվականի փետրվարի 25-ին Հանձնաժողովը ձայների մեծամասնությամբ (25 կողմ, 23 դեմ) հավանություն տվեց ներկայացված օրինագծին։

Հունիսի 19-ին Եվրոխորհրդարանի պատգամավորներին դիմեց «Ֆրանսահայկական համերաշխություն» հասարակական կազմակերպությունը, որի կոչի տակ իրենց ստորագրություններն էին դրել գրողներ Ֆրանսուազ Սագանը, Էժեն Իոնեսկոն և Անրի Թրուայան, երգիչ Շառլ Ազնավուրը, պատմաբան Իվ Տերնոնը, նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Անդրեյ Լվոֆն ու Լուի Նոելը և ուրիշներ։ Նրանք խորհրդարանին կոչ էին անում «որպես ցեղասպանություն որակել բնաջնջման այն ծրագիրը, որն իրականացվել էր հայերի նկատմամբ, և այդպիսով տեղ հատկացրել մարդկության ու Եվրոպայի հիշողության մեջ նրանց, ովքեր դեռևս գերեզման չունեն այս աշխարհում»։ Օրինագիծը մտցվեց Եվրոխորհրդարանի նստաշրջանի օրակարգի մեջ, որը տեղի ունեցավ 1987 թվականի հունիսի 15-ին, Ստրասբուրգում։ Հարցի առթիվ նախաձեռնությամբ համատեղ հանդես եկան կոմունիստական ու սոցիալիստական ֆրակցիաները:

Հունիսի 18-ին Եվրոխորհրդարանը 68 կողմով և 60 դեմով հավանություն տվեց «Հայկական հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձևին։

Փաստաթղթի ներածականում նշվում էր, որ «թուրքական կառավարությունը մինչև օրս հրաժարվելով ընդունել 1915 թվականի ցեղասպանությունը, դրանով շարունակում է հայ ժողովրդին զրկել սեփական պատմություն ունենալու իրավունքից. ..., որ հայերի պատմականորեն ապացուցված ցեղասպանությունը մինչև օրս չի ստացել ոչ քաղաքական դատապարտում, ոչ համապատասխան հատուցում, ... որ Թուրքիայի կողմից ցեղասպանության ընդունումը հետայսու կդիտվի որպես հայերի նկատմամբ բարոյական ռեաբիլիտացիայի խորապես մարդկային քայլ, որը միայն պատիվ կբերի թուրքական կառավարությանը...»։

Բանաձևի առավել կարևոր դրույթներից է հետևյալ կետը.

«... Օսմանյան կայսրության մեջ հայ բնակչության հանդեպ 1915-1917 թթ. գործադրված ողբերգական իրադարձությունները համաձայն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 1948 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընդունված Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի, հանդիսանում է ցեղասպանություն»։

Եվրոխորհրդարանը եվրոպական խորհրդից պահանջում էր՝ ճնշում գործադրել թուրքական ներկա կառավարության վրա՝ 1915 թվականին կազմակերպված հայերի ցեղասպանությունը ճանաչելու համար և նպաստել Թուրքիայի և հայերի լիազոր ներկայացուցիչների միջև քաղաքական երկխոսություն հաստատելու գործին։ Նշվում էր, որ ԵՏՀ-ի մեջ Թուրքիայի ընդունումը ուղղակի կախման մեջ է հայերի ցեղասպանության փաստի ընդունման հարցում նրա կառավարության դիրքորոշումից։

Բանաձևը պահանջում էր. որպեսզի «Թուրքիայում ապրող հայկական փոքրամասնության նկատմամբ արդարացի վերաբերմունք լինի նրա ազգային ինքնատիպության, լեզվի, դավանանքի, մշակույթի և կրթական համակարգի հարցում...»։

 


#Եվրախորհրդարան  #«Հայկական հարց» 
Share
Class
Link
Plus
Send
Pin

Լրահոս
Ամենադիտված
Զինծառայող է զոհվել
Այսօր 12:12
ՍԱՊԾ. Կասեցվել է գազավորված ըմպելիք արտադրող 4 տնտեսվարողի գործունեություն
Այսօր 11:59
20 ժամ ջուր չի լինի
Այսօր 11:38
Այսօր տեղի կունենա պատմության մեջ արևի՝ ամենաերկար լիարժեք խավարումը
Այսօր 11:21
Այսօր Սերժ Թանկյանի ծննդյան օրն է (տեսանյութ)
Այսօր 11:03
Օրվա բաղադրատոմսը. Լցոնած կարտոֆիլ
Այսօր 10:40
Ասադ. Թուրքիան ահաբեկիչների երաշխավորն է
Այսօր 10:20
Հռոմի պապը կոչ է արել աղոթել աշխարհն ահաբեկչությունից ազատելու համար
Այսօր 10:01
Բարսելոնան հաղթեց (տեսանյութ)
Այսօր 9:40
Օգոստոսի 21-ի հոսանքազրկումները
Այսօր 9:20
Оգոստոսի 21-ին оդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
Այսօր 9:00
Դամասկոսում ահաբեկիչները գնդակոծել են միջազգային ցուցահանդեսը. կան զոհեր
20/Օգոստոս/2017 - 17:15
«Օրենքով գողը» շշով հարվածել է պատգամավորի գլխին. Shamshyan.com
20/Օգոստոս/2017 - 15:42
Waymo. «Go» և «Stop now» կոճակները՝ ոտնակի փոխարեն
20/Օգոստոս/2017 - 12:00
Երկրաշարժ՝ Հայաստանում
20/Օգոստոս/2017 - 11:40
Ֆուտբոլ. Օրվա խաղերը
20/Օգոստոս/2017 - 11:31
Օրվա բաղադրատոմսը. Թզի մուրաբա
20/Օգոստոս/2017 - 11:00
«ԻՊ»-ը ստանձնել է Սուրգուտում հարձակման պատասխանատվությունը
20/Օգոստոս/2017 - 10:45
Եղանակը Հայաստանում օգոստոսի 20-ին
20/Օգոստոս/2017 - 10:29
Оգոստոսի 21-ին оդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
20/Օգոստոս/2017 - 9:02
Այսօր Ապրիլյան պատերազմի հերոս Գևորգ Վարդանյանի ծննդյան օրն է (տեսանյութ)
19/Օգոստոս/2017 - 22:30
«ԻՊ»-ից փախած հայերը պատմել են իրենց գերության մասին
19/Օգոստոս/2017 - 22:00
Ֆինլանդիայի ահաբեկչություն թիրախը կանայք են եղել (լուսանկար)
19/Օգոստոս/2017 - 21:30
Հարութ Ուլոյան. Հայաստանի անտառները և նրանց նշանակությունը (լուսանկարներ)
19/Օգոստոս/2017 - 21:00
ՀՀ ԱԻ նախարարը պարգևատրեց «ԻԼ-76»-ի անձնակազմին
19/Օգոստոս/2017 - 20:30
Միլիարդատեր Կարլ Այքանը՝ Թրամփին. Ես հեռանում եմ
19/Օգոստոս/2017 - 20:00
Վթար Երևան-Սևան ավտոճանապարհին. 9 մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց
19/Օգոստոս/2017 - 19:27
Բուլղարիան ուժեղացնում է Թուրքիայի հետ սահմանը
19/Օգոստոս/2017 - 19:00
Կինոժամ. «Լիալուսնի թագավորություն» (2012)
19/Օգոստոս/2017 - 14:35
Հակառակորդը շարունակել է խախտել հրադադարի պահպանման ռեժիմը
19/Օգոստոս/2017 - 14:00
Էրդողանը կայցելի Ադրբեջան
19/Օգոստոս/2017 - 13:28
Ֆուտբոլ. Այսօրվա խաղերը
19/Օգոստոս/2017 - 13:00
Գլխավոր խորհրդական Ստիվըն Բենոնը լքում է Սպիտակ տունը
19/Օգոստոս/2017 - 12:34
STOP կադր. Սևանի ձկնորսները
19/Օգոստոս/2017 - 12:00
Լևոն Արոնյանն ամուսնանում է (լուսանկար)
19/Օգոստոս/2017 - 11:28
Երթևեկության փոփոխություն Երևանում
19/Օգոստոս/2017 - 11:00
Կողոպուտ՝ ըստ UCOM-ի
19/Օգոստոս/2017 - 10:30
Այսօր Ապրիլյան պատերազմի հերոս Ադամ Սահակյանի ծննդյան օրն է (տեսանյութ)
19/Օգոստոս/2017 - 10:00
Եղանակը Հայաստանում օգոստոսի 19-ին
19/Օգոստոս/2017 - 9:30
Սենթ Լուիս. Լևոն Արոնյանը նվաճեց հաղթողի տիտղոսը
19/Օգոստոս/2017 - 9:00
Հրապարակվել է Աշխարհում կրոնի ազատության նոր զեկույցը
18/Օգոստոս/2017 - 12:00
Զախարովա. ՀՀ և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման մասին կարվի հայտարարություն (տեսանյութ)
18/Օգոստոս/2017 - 11:30
Բարսելոնի ահաբեկչության պատասխանատվությունը ստանձնել է «ԻՊ-ը»
18/Օգոստոս/2017 - 11:00
Օրվա բաղադրատոմսը. Կանաչ լոբով, ընկույզով և պանրով աղցան
18/Օգոստոս/2017 - 10:30
Սենթ Լուիս. Լևոն Արոնյանը՝ միանձնյա առաջատար
18/Օգոստոս/2017 - 10:00
Եղանակը Հայաստանում օգոստոսի 18-ին
18/Օգոստոս/2017 - 9:30
Օգոստոսի 17-ին լույս չի լինի
17/Օգոստոս/2017 - 22:00
Խոսրովի հրդեհից փախածը...
17/Օգոստոս/2017 - 21:22
Ահաբեկչություն Բարսելոնում. Կան զոհեր և վիրավորներ (թարմացվող, տեսանյութ)
17/Օգոստոս/2017 - 21:10
ԱԻՆ-ը տեխնիկապես պատրաստ չէր նման հրդեհի դեմ պայքարելու համար
17/Օգոստոս/2017 - 21:00
ՖԻՖԱ-ն ներկայացրել է տարվա լավագույն մարզիչ մրցանակի հավակնորդներին
17/Օգոստոս/2017 - 20:27
Օգոստոսի 10-ին Երևանում ծնվել է 80 երեխա
17/Օգոստոս/2017 - 20:00
Օրվա բաղադրատոմսը. Հավը՝ պանրասերուցքային սոուսով
17/Օգոստոս/2017 - 19:30
Գագիկ Սուրենյան. Վաղվանից ամառը կվերադառնա Հայաստան (լուսանկարներ)
17/Օգոստոս/2017 - 19:00
Նախարարությունն զգուշացնում է. Արգելվում է այրել խոզանները
17/Օգոստոս/2017 - 18:32
Կոչ՝ բնակչությանը. Չվնասել թաքստոցներ փնտրող կենդանիներին
17/Օգոստոս/2017 - 15:21
Երեկ ուշ գիշեր Բաղրամյանի վրա (տեսանյութ)
17/Օգոստոս/2017 - 14:45
Նավթի համաշխարհային գները նվազում են
17/Օգոստոս/2017 - 14:25
Կառավարության նիստ՝ Վայոց ձորի և «Խոսրովի անտառի» հրդեհների մասին (տեսանյութ)
17/Օգոստոս/2017 - 13:56
«ԻԼ-76»-ը 16-րդ թռիչքն իրականացրեց դեպի Խոսրովի արգելոց
17/Օգոստոս/2017 - 13:29
Ով և ինչու է սպառնում փաստաբան Արայիկ Պապիկյանին (տեսանյութ)
17/Օգոստոս/2017 - 13:01
Հանրապետության հրապարակում լուսացույցների ռեժիմները կփոխարինվեն
17/Օգոստոս/2017 - 12:28
Թուրքիայում ևս 2 լրագրող է ձերբակալվել
17/Օգոստոս/2017 - 12:00
Սասնա ծռերի անդամի մոտ Բեխտերևի հիվանդության վտանգ կա
17/Օգոստոս/2017 - 11:29
Կարեն Կարապետյանը երախտապարտ է
17/Օգոստոս/2017 - 11:00
Խոսրովի արգելոցի տարածքում օդային հետախուզություն է իրականացվում
17/Օգոստոս/2017 - 10:32
Լավրովը սադրանք է անվանել Իրանի նկատմամբ նոր պատժամիջոցները
17/Օգոստոս/2017 - 10:00
Երկրաշարժ՝ Ադրբեջանում
17/Օգոստոս/2017 - 9:44
Եղանակը Հայաստանում օգոստոսի 17-ին
17/Օգոստոս/2017 - 9:29
Սենթ Լուիս. Լևոն Արոնյանը 12 միավորով գրավեց առաջին տեղը
17/Օգոստոս/2017 - 9:00
Օգոստոսի 17-ի հոսանքազրկումները
16/Օգոստոս/2017 - 22:31
Կոչ՝ բնակչությանը. Չվնասել թաքստոցներ փնտրող կենդանիներին
17/Օգոստոս/2017 - 15:21
Երեկ ուշ գիշեր Բաղրամյանի վրա (տեսանյութ)
17/Օգոստոս/2017 - 14:45
Խոսրովի անտառ. «ԻԼ-76» հրդեհաշիջող ինքնաթիռն իրականացրեց առաջին թռիչքը
15/Օգոստոս/2017 - 9:13
«Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց (լուսանկարներ)
15/Օգոստոս/2017 - 20:30
Վախճանվել է հայտնի բժիշկ Իվան Աղաջանյանը
12/Օգոստոս/2017 - 20:30
Գագիկ Սուրենյան. Սևծովյան ցիկլոնը կհզորանա
16/Օգոստոս/2017 - 22:00
Վանո Սիրադեղյան. Հայկական թալիբան՝ վերջաբանի փոխարեն
11/Օգոստոս/2017 - 21:00
Խոսրովի հրդեհից փախածը...
17/Օգոստոս/2017 - 21:22
Ոստիկանները մահակներով ու ոտքերով ծեծի են ենթարկել քաղաքացուն
16/Օգոստոս/2017 - 20:00
Նախարարությունը դիմում է «Խոսրովի անտառ» մեկնող կամավորականներին
14/Օգոստոս/2017 - 12:19
Սևանում հարձակվել են «Ազատության» լրագրողների վրա (տեսանյութ)
14/Օգոստոս/2017 - 13:26
Կամավորի տեսածը Խոսրովի անտառում. ԱԻՆ-ը շատ վատ է աշխատում (տեսանյութ)
16/Օգոստոս/2017 - 13:03
Երկրաշարժ՝ Հայաստանում
20/Օգոստոս/2017 - 11:40
Կողոպուտ՝ ըստ UCOM-ի
19/Օգոստոս/2017 - 10:30
«Օրենքով գողը» շշով հարվածել է պատգամավորի գլխին. Shamshyan.com
20/Օգոստոս/2017 - 15:42
Օգոստոսի 14-ին ջուր չի լինի
12/Օգոստոս/2017 - 11:31
Հայաստանին սևծովյան ցիկլոն է մոտենում
11/Օգոստոս/2017 - 12:43
Հրդեհի նոր օջախ՝ Լոռու մարզում (տեսանյութ)
15/Օգոստոս/2017 - 21:36
«ԻԼ-76»-ը 2-րդ անգամ ուղևորվեց Խոսրովի արգելոց
15/Օգոստոս/2017 - 11:45
ԱՄՆ-ի Վիրջինիայում արտակարգ դրություն է, կան զոհեր
13/Օգոստոս/2017 - 12:00

Այս թեմայով