11:30 - 18/Հունիս/2017  #Հասարակություն

1987-ի հունիսի 18-ին Եվրախորհրդարանն ընդունեց բանաձև «Հայկական հարցի քաղաքական լուծման մասին»

 

Հայերի ցեղասպանության հարցը Եվրոխորհրդարանում սկսել է քննարկվել 1983 թվականի սեպտեմբերի 19-ից, երբ սոցիալիստական ֆրակցիայի ներկայացուցիչներ Պաուլա Դյուպորը (Ֆրանսիա) և Էռնեստ Գլինը (Բելգիա) քննարկման ներկայացրին հայկական հարցի քաղաքական լուծման վերաբերյալ օրինագիծ։ 1984 թվականի հունվարի 22-ին այն քննարկվեց Եվրոխորհրդարանի քաղաքական հարցերի հանձնաժողովի նիստում։ Օրինագծում մատնանշվում էր, որ Եվրոխորհրդարանը «ԵՏՀ-ի նախարարների խորհրդից պահանջում է`

  • «Հայտարարել հայերի ցեղասպանությունը ճանաչելու մասին
  • Հասնել այն բանին, որպեսզի թուրքական կառավարությունը ընդունի 1915 թվականի ցեղասպանության պատմական փաստը
  • Համոզել Թուրքիայի կառավարությանը, որ թուրք-հայկական խնդրի արդարացի ու հիմնավոր լուծումը հնարավոր է միայն քաղաքական երկխոսության միջոցով
  • Հասնել նրան, որ ՄԱԿ-ը նույնպես ընդունի նույնանման հայտարարություն»:

Քննարկման ժամանակ Հանձնաժողովի որոշ անդամներ առաջարկեցին տվյալ հարցը ընդգրկել Թուրքիայի վերաբերյալ Եվրոխորհրդարանին ներկայացվելիք ընդհանուր զեկուցագրի մեջ։ Սակայն Թուրքիայի կողմից ԳՖՀ կառավարության վրա գործադրված դիվանագիտական ճնշման հետևանքով ԳՖՀ-ից ընտրված պատգամավորներն առաջարկեցին և հասան այն բանին, որ Հանձնաժողովը հետաձգի տվյալ օրինագծի քննարկումը մինչև 1984 թվականի հունիսը՝ խորհրդարանական ընտրությունների ավարտը։ 1984 թվականի հոկտեմբերի 16-ին սոցիալիստական ֆրակցիայի նախագահ Անրի Սաբին (Ֆրանսիա), քաղաքական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ ժիզել Շարզատը, Էռնեստ Գլինը և ուրիշներ կրկին Եվրոխորհրդարանի քննարկմանը ներկայացրին հայկական հարցի մասին օրինագիծը։ 1984 թվականի դեկտեմբերին Հանձնաժողովը հանձնարարեց էթնիկական խնդիրների հայտնի մասնագետ Ժակ Վանդեմյոլբրուքին (Բելգիա) համակողմանիորեն դիտարկել հարցը և նախապատրաստել համապատասխան զեկուցագիր։ Աշխատանքի ընթացքում նա ենթարկվեց թուրքական պաշտոնատար անձանց ու լրագրողների ուժեղ ճնշմանը։ Թուրքիայի պրեմիեր մինիստր Թ. Օզալը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որում նա սպառնում էր վերանայել Թուրքիայի տնտեսական քաղաքականությունն այն երկրների հետ, որոնց ներկայացուցիչները դեմ կլինեն Թուրքիայի՝ Եվրոխորհրդարան մտնելուն։

1985 թվականի դեկտեմբերին Ժ. Վանդեմյոլբրուքը զեկուցագիրը ներկայացրեց Հանձնաժողովի քննարկմանը։ Միաժամանակ գիտության ու մշակույթի մի շարք ականավոր գործիչներ դիմեցին Ֆրանսիայի պրեզիդենտ Ֆրանսուա Միտերանին՝ խնդրելով հայերի ցեղասպանությունը դատապարտող օրինագիծ ներկայացնել եվրոպական խորհրդի հերթական նիստին (Լյուքսեմբուրգում)։ Դիմումը ստորագրել էին Ալբերտո Մորավիան (Իտալիա), խաղաղության նոբելյան և լենինյան մրցանակների դափնեկիր Շոն Մաք Բրայդը (Իռլանդիա), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Ադոլֆո Պերես Էսքիվելը (Արգենտինա), Ջորջ Ուայլդը (ԱՄՆ) և ուրիշներ։ 1986 թվականի փետրվարին հարցի քննարկումը կրկին հետաձգվեց Հանձնաժողովի անդամների կողմից տեքստում բազմաթիվ ուղղումներ մտցնելու պատրվակով, ընդսմին 32 ուղղումներից 21-ը ներկայացրել էին ԳՖՀ-ի և Դանիայի պատգամավորները։ Վերջապես, 1987 թվականի փետրվարի 25-ին Հանձնաժողովը ձայների մեծամասնությամբ (25 կողմ, 23 դեմ) հավանություն տվեց ներկայացված օրինագծին։

Հունիսի 19-ին Եվրոխորհրդարանի պատգամավորներին դիմեց «Ֆրանսահայկական համերաշխություն» հասարակական կազմակերպությունը, որի կոչի տակ իրենց ստորագրություններն էին դրել գրողներ Ֆրանսուազ Սագանը, Էժեն Իոնեսկոն և Անրի Թրուայան, երգիչ Շառլ Ազնավուրը, պատմաբան Իվ Տերնոնը, նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Անդրեյ Լվոֆն ու Լուի Նոելը և ուրիշներ։ Նրանք խորհրդարանին կոչ էին անում «որպես ցեղասպանություն որակել բնաջնջման այն ծրագիրը, որն իրականացվել էր հայերի նկատմամբ, և այդպիսով տեղ հատկացրել մարդկության ու Եվրոպայի հիշողության մեջ նրանց, ովքեր դեռևս գերեզման չունեն այս աշխարհում»։ Օրինագիծը մտցվեց Եվրոխորհրդարանի նստաշրջանի օրակարգի մեջ, որը տեղի ունեցավ 1987 թվականի հունիսի 15-ին, Ստրասբուրգում։ Հարցի առթիվ նախաձեռնությամբ համատեղ հանդես եկան կոմունիստական ու սոցիալիստական ֆրակցիաները:

Հունիսի 18-ին Եվրոխորհրդարանը 68 կողմով և 60 դեմով հավանություն տվեց «Հայկական հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձևին։

Փաստաթղթի ներածականում նշվում էր, որ «թուրքական կառավարությունը մինչև օրս հրաժարվելով ընդունել 1915 թվականի ցեղասպանությունը, դրանով շարունակում է հայ ժողովրդին զրկել սեփական պատմություն ունենալու իրավունքից. ..., որ հայերի պատմականորեն ապացուցված ցեղասպանությունը մինչև օրս չի ստացել ոչ քաղաքական դատապարտում, ոչ համապատասխան հատուցում, ... որ Թուրքիայի կողմից ցեղասպանության ընդունումը հետայսու կդիտվի որպես հայերի նկատմամբ բարոյական ռեաբիլիտացիայի խորապես մարդկային քայլ, որը միայն պատիվ կբերի թուրքական կառավարությանը...»։

Բանաձևի առավել կարևոր դրույթներից է հետևյալ կետը.

«... Օսմանյան կայսրության մեջ հայ բնակչության հանդեպ 1915-1917 թթ. գործադրված ողբերգական իրադարձությունները համաձայն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 1948 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընդունված Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի, հանդիսանում է ցեղասպանություն»։

Եվրոխորհրդարանը եվրոպական խորհրդից պահանջում էր՝ ճնշում գործադրել թուրքական ներկա կառավարության վրա՝ 1915 թվականին կազմակերպված հայերի ցեղասպանությունը ճանաչելու համար և նպաստել Թուրքիայի և հայերի լիազոր ներկայացուցիչների միջև քաղաքական երկխոսություն հաստատելու գործին։ Նշվում էր, որ ԵՏՀ-ի մեջ Թուրքիայի ընդունումը ուղղակի կախման մեջ է հայերի ցեղասպանության փաստի ընդունման հարցում նրա կառավարության դիրքորոշումից։

Բանաձևը պահանջում էր. որպեսզի «Թուրքիայում ապրող հայկական փոքրամասնության նկատմամբ արդարացի վերաբերմունք լինի նրա ազգային ինքնատիպության, լեզվի, դավանանքի, մշակույթի և կրթական համակարգի հարցում...»։

 


#Եվրախորհրդարան  #«Հայկական հարց» 
Share
Class
Link
Plus
Send
Pin

Լրահոս
Ամենադիտված
Շարմազանով. Սա կրակոց է նաև ժնևյան պայմանավորվածությունների ուղղությամբ (տեսանյութ)
Այսօր 10:45
Սերժ Սարգսյան. ՖԱՍՏ-ը մեզ ցույց է տալիս այն ուղին, որով իշխանությունները եւ ընդդիմությունը պետք է քա...
Այսօր 10:30
Հայաստան-ԵՄ. Եվրահանձնաժողովը պարզաբանել է
Այսօր 10:15
«ՉԻ». Ուսանողներին պետք է քաղաքացիական անհնազանդության գաղափարը
Այսօր 10:05
Սփյուռքի փոխնախարարը պնդում է, որ իրեն չեն թալանել
Այսօր 10:00
«ՀԺ». «Նեմիրոֆ»-ը դատի է տվել «Ալեքս Գրիգ»-ին
Այսօր 9:57
«ՉԻ». Շշի Մելոն ընկել է դատարանների դռները
Այսօր 9:52
«Հրապարակ». Կառլոս Պետրոսյանն անմասն չէ հայաստանյան ներքաղաքական զարգացում­ներից
Այսօր 9:47
«Ժամանակ». Համայնքների խոշորացումով կվերականգնվեն ԽՍՀՄ տարիների շրջանները
Այսօր 9:44
«ՉԻ». Լարվել են Ծառուկյանի և նրա մարզպետ փեսայի հարաբերությունները
Այսօր 9:41
«Ժողովուրդ». Աղմկահարույց բացահայտում ՊՆ-ում
Այսօր 9:36
Financial Times. Սոբչակը մարտահրավեր է նետում Պուտինին
Այսօր 9:33
Ծանրորդ Դավիթ Հովհաննիսյանը դարձավ Եվրոպայի առաջնության փոխչեմպիոն
Այսօր 9:30
«Իրատես». Վարչապետը ժողովրդի սրտից խոսեց
Այսօր 9:26
«ՉԻ». Քշի Քուրդիստան
Այսօր 9:23
«Փաստ». Արման Մելիքյան. «Ժնևյան հանդիպումը հայ բանակցողների քաղաքական նահանջի նոր փուլի ազդարարումն ...
Այսօր 9:18
«ՀԺ». Զինծառայությունից խուսափածները 4 միլիարդ են վճարել
Այսօր 9:14
«Առավոտ». Ադրբեջանը ցույց տվեց իր գործի ու խոսքի անհամապատասխանությունը
Այսօր 9:10
«ՉԻ». Նախարարությունում բում է սպասվում
Այսօր 9:05
Եղանակը Հայաստանում
Այսօր 9:00
Աստղագուշակ. Հոկտեմբերի 20
19/Հոկտեմբեր/2017 - 23:00
Moschino, գարուն-ամառ 2018 (լուսանկարներ)
19/Հոկտեմբեր/2017 - 22:30
Խոսրով Հարությունյանին շատ են ապտակել
19/Հոկտեմբեր/2017 - 22:00
Արցախում զինվոր է զոհվել
19/Հոկտեմբեր/2017 - 21:50
Հոկտեմբերի 20-ին կհոսանքազրկվեն
19/Հոկտեմբեր/2017 - 21:15
Թվիթերն ու հայկական դիվանագիտությունը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 21:00
Ջուր չի լինի
19/Հոկտեմբեր/2017 - 20:46
Բնակարաններն առգրավել ու չնչին գումարով վաճառել են պաշտոնյաներին
19/Հոկտեմբեր/2017 - 20:30
«Արմենիա TV-ի» փայատերը՝ «Գազպրոմ մեդիայի» ղեկավար
19/Հոկտեմբեր/2017 - 20:00
Հայաստանում 200 հազար ստորագրությամբ կարող են հանրաքվե անցկացնել
19/Հոկտեմբեր/2017 - 19:30
ՀՀԿ-Սփյուռք համաժողով. մուտքը՝ Հանրապետականի կուսակցատոմսով
19/Հոկտեմբեր/2017 - 19:00
Արծվաշենցիները 25 տարի է դեռ սպասում են
19/Հոկտեմբեր/2017 - 18:28
Եռակողմ քննարկումներ Սեուլում Հյուսիսային Կորեայի խնդրի վերաբերյալ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 18:00
Գեղհովիտի գյուղապետ. Երեխաներին տեղափոխել են հիվանդանոց
19/Հոկտեմբեր/2017 - 17:30
Վարչապետ. Մենք ուզում ենք ունենալ մրցունակ, առաջադեմ ազգ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 17:00
Նալբանդյան. Առաջին անգամ հնարավոր եղավ համատեղ հայտարարություն ընդունել
19/Հոկտեմբեր/2017 - 16:30
ՀՔԱՎ. Ինքնախոստովանական ցուցմունք են կորզել (տեսանյութ)
19/Հոկտեմբեր/2017 - 16:00
ՀՔԱՎ. Կանխվել է ՀՀ քաղաքացի չհանդիսացող անձի զորակոչը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 15:30
Կառավարություն. Կարեն Կարապետյանի հանձնարարականները
19/Հոկտեմբեր/2017 - 15:00
Քերի Կավանո. Ռուսաստանը կենտրոնական խաղացող էր 2016 թ. ապրիլին
19/Հոկտեմբեր/2017 - 14:28
Թալանել են Սփյուռքի փոխնախարարին
19/Հոկտեմբեր/2017 - 14:00
Վարչապետ. Վերացնել խցանումները
19/Հոկտեմբեր/2017 - 13:30
Քսենիա Սոբչակի հայտարարությունը նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մասին (տեսանյութ)
19/Հոկտեմբեր/2017 - 13:01
«Սասնա ծռերի» անդամին տեղափոխել են հիվանդանոց
19/Հոկտեմբեր/2017 - 12:30
«Financial Times»-ը՝ Հայաստանում աղջիկ երեխաների ծայրահեղ ցածր թվի մասին
19/Հոկտեմբեր/2017 - 12:19
Ինչպե՞ս խուսափել Ղարաբաղում նոր պատերազմից. Լսումներ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում
19/Հոկտեմբեր/2017 - 12:00
Մեկնարկել է «Գրին քարտի» խաղարկությունը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 11:40
Լեհաստանի նախագահը՝ ԼՂ հիմնախնդրի վերաբերյալ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 11:20
Թեղուտի էկոլոգիական աղետն այլևս անհնար էր պարտակել․ Դանիան վաղաժամկետ դադարեցնում է հանքին տրված վար...
19/Հոկտեմբեր/2017 - 11:00
Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է Եվրամիության հանձնակատարի հետ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 10:40
Թաթուլ Թամրազյանը հացադուլ է սկսել
19/Հոկտեմբեր/2017 - 10:20
Վարչապետ. «Թանկացումներն այդքան շատ չեն, ինչքան ներկայացնում եք»
19/Հոկտեմբեր/2017 - 10:00
«Փաստ». Թանկացումներ դիզվառելիքի շուկայում
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:57
«ՀԺ». ԱԱԾ-ի հաճելի գործընկերները
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:54
«Առավոտ». Դաժան մրցակցություն դեղատների շուկայում
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:51
«Ժողովուրդ». Վարդենիսի ոսկու հանքը շահագործումը վտանգում է մարդկանց առողջությունը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:48
ԱԱ-2018. Կայացավ եվրոպական գոտու անցումային փուլի վիճակահանությունը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:45
«Փաստ». Սերգո Կարապետյանի ժամանակ 1,5 միլիոն դոլարի վնաս է հասցվել պետությանը
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:42
«168 ժամ». ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործընթացն այլևս տեղին չի թվում
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:39
«Հրապարակ». ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի ստորագրումը կհետաձգվի մինչև տարեվերջ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:36
«ՀԺ». Մոտ ժամանակներս նախատեսվում է արտգործնախարարների հանդիպում
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:33
Տապալված ծառեր, սյուներ ու հրդեհ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:30
«Ժամանակ». Սմբատ Կարախանյան. Լինե­լու է 5-10-օրյա պատերազմ
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:25
«168 ժամ». Բանակցային գործընթացում հետընթաց նկատվեց
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:20
«Ժողովուրդ». Հարցը պետք է լուծվի քաղաքական և դիվանագիտական միջոցներով
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:15
«Առավոտ». ՀՀ-ն պետք է փորձի ճնշել Բելառուսին
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:10
«Ժամանակ». Սերժ Սարգսյանին հաջողվել է հա­մոզել Կարեն Կարապետյանին 2018թ. ապրիլից հետո աշխատել փոխվար...
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:05
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
19/Հոկտեմբեր/2017 - 9:00
Աստղագուշակ. Հոկտեմբերի 19
18/Հոկտեմբեր/2017 - 23:00
Քրդերը պետք է օրինակ վերցնեն Հայաստանից
18/Հոկտեմբեր/2017 - 22:00
Ուզբեկստանի շուկաներից մեկում վաճառականները մերկացրել և ծեծի են ենթարկել կնոջը (տեսանյութ)
18/Հոկտեմբեր/2017 - 21:30
Հոկտեմբերի 19-ին կհոսանքազրկվեն
18/Հոկտեմբեր/2017 - 21:12
«Սովետի վախտերի» վերադարձը - 2
18/Հոկտեմբեր/2017 - 21:00
Գազանջատում Երևանում
18/Հոկտեմբեր/2017 - 20:44
Ս. Դանիելյան. Սարգսյան-Ալիև ժնևյան հանդիպումը Հայաստանի պարտությունն էր
18/Հոկտեմբեր/2017 - 20:30
Ջուր չի լինի
18/Հոկտեմբեր/2017 - 20:17
ԱԻՆ. Հայաստանում փոթորիկ է սպասվում
15/Հոկտեմբեր/2017 - 19:00
35 ժամ ջուր չի լինի
16/Հոկտեմբեր/2017 - 21:30
Սրանցը ցեղական է
12/Հոկտեմբեր/2017 - 22:01
Լևոն Իգիթյան. «Քեզնից ի՞նչ կին, ա՛յ բ...զ»
11/Հոկտեմբեր/2017 - 17:30
«Ազատ խոսք». Սերժ Սարգսյանի ուղերձը. «Իմ գնալու հետ հույսեր մի կապեք»
17/Հոկտեմբեր/2017 - 18:00
«Ազատ խոսք». Գուցե Ռուսաստա՞նն է «ջրել» Վիեննայի պայմանավորվածությունները
13/Հոկտեմբեր/2017 - 18:00
Կոտրել են տերմինալը և գողացել շուրջ 375 հազար դրամ
12/Հոկտեմբեր/2017 - 20:44
Հովիվ է կորել
13/Հոկտեմբեր/2017 - 9:30
Ջուր չի լինի
12/Հոկտեմբեր/2017 - 20:16
Վանո Սիրադեղյան. Էրիվանի խանության ժամանակները
14/Հոկտեմբեր/2017 - 11:00
Արմեն Ջիգարխանյանն անհետացե՞լ է
15/Հոկտեմբեր/2017 - 22:13
«Ազատ խոսք». Իշխանություններին ընտանեկան բռնությունները չեն էլ հետաքրքրում
10/Հոկտեմբեր/2017 - 18:00
Փոփոխություն՝ «Պետական թոշակների մասին» օրենքում
18/Հոկտեմբեր/2017 - 10:45
Համբարյան. Նախագահի և վարչապետի խորհրդականները կարող են նախանձել ռեկտորի օգնականին
10/Հոկտեմբեր/2017 - 12:28
Ուղեղի բացակայության սահմանումը
15/Հոկտեմբեր/2017 - 22:41
«Արմենիա TV-ի» փայատերը՝ «Գազպրոմ մեդիայի» ղեկավար
19/Հոկտեմբեր/2017 - 20:00
Գլխավոր դատախազությունը Խաչիկյանին դատի է տվել
10/Հոկտեմբեր/2017 - 17:30
Արշակյան. Սպասվող փոթորկի պատճառով դպրոցներին զգուշացրել ենք, որ երեխաները դրսում չլինեն
16/Հոկտեմբեր/2017 - 14:15
Կարեն Կարապետյանը կարող է դառնալ Արտաշես արքայի արքետիպային ժառանգորդը
15/Հոկտեմբեր/2017 - 20:00
Զինվոր է զոհվել
11/Հոկտեմբեր/2017 - 13:28

Այս թեմայով