21:00 - 16/Հոկտեմբեր/2017  #Հասարակություն

Ազատ մամուլի պատրանքը

 

Այսօր հայկական մամուլի  օրն է: Իրավամբ դա կարևորագույն նշանակություն ունեցող ամսաթիվ է, քանի որ Ազատ մամուլը մարդկության պատմության խոշորագույն նվաճումներից մեկն է, արժեքային այն հիմնասյուներից մեկը, որի վրա խարսխված է ժողովրդավարությունը:

Այս տեսանկյունից Հայաստանը և հայաստանցիները նույնպես չեն կարող անտարբեր անցնել պրոֆեսիոնալ լրատվական համակարգ ունենալու հեռանկարի կողքով, չէ որ Հայաստանի ապագան ժողովրդավարական հասարակարգ կառուցելու մեջ է: Ամեն դեպքում այդպես ասում  են:

Բայց կա° արդյոք Հայաստանում մամուլի ազատություն, թե ոչ: Իհարկե հանրապետությունում ձևավորված բարձիթողի իրավիճակի և համատարած ճահճացման պայմաններում այս հարցին չափազանց բարդ է պատասխանել:

Խնդրո առարկան առաջին հայացքից դիտարկելու դեպքում տպավորություն կստեղծվի, թե կա, բայց առանձին մանրամասների մեջ խորանալու արդյունքում կպարզվի, որ եղածը ամենևին էլ այն չէ, ինչ մենք պատկերացնում ենք մամուլի ազատություն ասելիս:

Ամեն դեպքում գոնե վերջին ժամանակներում լրատվամիջոցները չեն պայթեցվում, լրագրողների նկատմամբ բռնությունները համեմատաբար նվազել են: Այսինքն` առաջին հայացքից լրագրողները ունեն ինքնադրսևորման ազատ դաշտ, որն էլ ակտիվորեն օգտագործում են:

Վերոհիշյալը  ավելի քան ակնհայտ կլինի, եթե փորձենք համեմատել Քոչարյանի և Սարգսյանի նախագահության տարիները:

Բայց եթե բռնությունները նվազել են, ապա դրանից չի կարելի ենթադրել, թե Սարգսյանի օրոք մամուլը ավելի ազատ է, քան Քոչարյանի օրոք էր: Պարզապես մոտեցումներն են տարբեր` Քոչարյանը որդեգրել էր հակառակորդ լրատվամիջոցների ուղիղ բռնի չեզոքացման ճանապարհը, իսկ Սարգսյանը` ձևավորելով ազատ մամուլի պատրանքի միջավայր, կիրառում է soft power մոտեցումը: Այսինքն` իր նախագահության տարիներին նա ոչ թե պայքարել է մամուլի դեմ, այլ աստիճանական քայլերով փորձել է լրատվական դաշտը դարձնել վերահսկելի և կառավարելի: Պատահական չէ, որ լրատվական դաշտի մեծագույն մասը վերահսկվում է Սարգսյանի փեսա Միքայել Մինասյանի կողմից: Այսինքն` տեղեկատվական դաշտում համակարգային տեսանկյունից եղանակ են փոխում բացառապես վերահսկելի լրատվականները, իսկ համակարգից դուրս գտնվողները աստիճանաբար հայտնվել են լուսանցքից այն կողմ:

Այսինքն` վերահսկելի մամուլը քննադատելով իշխանություններին, երբեմն նաև Սերժ Սարգսյանին, այնուամենայնիվ չի վնասում իշխանական բուրգին: Դա նման է հարվածի, որը ուղղված է անառիկ պարսպի, որից հետո հարվածը չվնասելով պատին հետ է մղվում:

Բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքում, երբ իշխանական բուրգը ցանկանում է կուլ տալ յուրայիններից որևէ մեկին: Այդ դեպքում վերահսկելի մամուլը կարող է գոտկատեղից ներքև հարված հասցնել և հիմքեր նախապատրաստել ինչ-որ պաշտոնյայի չեզոքացման համար:

Այսինքն` քաղաքական դաշտում ձևավորված արատավոր միջավայրը գրեթե նույնությամբ վերարտադրված է նաև լրատվական դաշտում: Այդ տեսանկյունից քաղաքական ուժերը իրենց վերահսկողության տակ գտնվող լրատվամիջոցները օգտագործում են որպես գործիք իրենց հետին ծրագրերը կյանքի կոչելու համար:

Ի դեպ` Միքայել Մինասյանի վերահսկողության տակ գտնվող և դոմինանտ դերակատարում ունեցող լրատվականները հիմնականում խուսափում են քննադատության ենթարկել հենց Սերժ Սարգսյանին, որն էլ հենց քաղաքական-լրատվական դաշտերի բնականոն գործունեության ձևախեղման հիմնական աղբյուրն է:

Այսինքն Հայաստանում ազատ մամուլ որպես այդպիսին չկա, կա soft power կոչվածը, որը ձևավորելով ազատ խոսքի և ժողովրդավարության պատրանք, քննադատելով և դատափետելով իշխանություններին, էլ ավելի է ամրացնում ու ցեմենտում Սարգսյանի ստեղծած բուրգը:

Այսպիսով, վերջին 20 տարիների համար կարող ենք առանձնացնել երկու տարբեր մոտեցումներ: Առաջինը Քոչարյանի կոշտ, բայց բաց քաղաքականությունն էր, որը միտված էր գլխատել ազատ մամուլը, և երկրորդը` Սարգսյանի փափուկ ուժի մոտեցումը, որը առանց կտրուկ քայլերի աստիճանաբար կլանել է գրեթե ողջ լրատվական դաշտը` ստեղծելով ազատ մամուլի պատրանք:

Ժողովրդավարական ցնորքի պայմաններում թեկուզ մեծագույն դժվարությամբ, սուղ ֆինանսական միջոցներով, երբեմն անտեսված ու լուսանցքից այն կողմ պայմաններում, այնուամենայնիվ, մի շարք լրագրողներ շարունակում են աշխատել` չընկրկելով որևէ արգելքի առջև:

Հենց այդ ստեղծարար անհատների շնորհիվ է, որ կայացած լրատվական համակարգի ստեղծման մշուշոտ ապագայի մեջ ինչ-որ լույս այնուամենայնիվ նշմարվում է:

Այս օրը հենց այդ մարդկանց տոնն է: 


#հայկական մամուլ 
Share
Class
Link
Plus
Send
Pin

Լրահոս
Ամենադիտված
Հայաստան-ԵՄ համաձայնագրի կնքում. ուղիղ
Այսօր 11:00
Բրյուսելում մեկնարկում է ԵՄ Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովը
Այսօր 10:45
ԵԺԿ-ն հորդորում է հարգել 1994-95թթ․ զինադադարի համաձայնագրերը
Այսօր 10:29
Սոորոնբայ Ժեենբեկովն ստանձնեց Ղրղզստանի նախագահի պաշտոնը
Այսօր 10:15
Երթևեկել ձմեռային անվադողերով
Այսօր 10:15
Բրյուսելում ԵԺԿ գագաթնաժողովին Սերժ Սարգսյանը հանդես է եկել ելույթով
Այսօր 10:00
Bloomberg. Հայաստանը կարող է ԵՄ օֆշորային երկրների սև ցուցակում հայտնվել
Այսօր 9:55
«Փաստ». Գագիկ Ծառուկյանն Արցախում զորամաս է կառուցելու
Այսօր 9:50
«Ժամանակ». Էդիկ Գրիգորյանի հարազատների վրա սպառնալիք է եղել
Այսօր 9:45
«Իրատես»-ի բամբասանքը Սեյրան Օհանյանի մասին
Այսօր 9:40
«ՉԻ». Գեղամյանը նախանձից կմեռնի
Այսօր 9:35
«Ժամանակ». Մեգաավանտյուրա
Այսօր 9:30
«Ժողովուրդ». Հայաստանում տուբերկուլյոզով հիվանդներին հարկադիր բուժման կուղարկեն
Այսօր 9:25
The Times. Պուտինը «յուրացրել է» ԻՊ-ի դեմ հաղթանակը Սիրիայում
Այսօր 9:20
«ՀԺ». Կարագը թանկացման ռե­կորդային աճ է գրանցում
Այսօր 9:15
«Հրապարակ». ՀՀ-ԵՄ հռչակագրի ձևակերպումը չի գոհացնի ո՛չ հայկական, ո՛չ ադրբեջանական կողմին
Այսօր 9:10
«ՉԻ». Բոլոր դեպքերում՝ կարևոր է
Այսօր 9:05
Աստղագուշակ. Նոյեմբերի 24
23/Նոյեմբեր/2017 - 23:00
Եղանակը Հայաստանում. Ջերմաստիճանը կնվազի
23/Նոյեմբեր/2017 - 22:30
Թրամփը՝ հնդկահավին. «Դրամստիք, Դուք ներված եք»
23/Նոյեմբեր/2017 - 22:00
ԿԲ. Թղթադրամների վերջնական տեսքը էապես տարբերվելու է էսքիզներից
23/Նոյեմբեր/2017 - 21:30
«Իմ երեխուն չեք կարող հետ բերել, բայց սպանողը պետք է պատասխան տա»
23/Նոյեմբեր/2017 - 21:00
Ջուր չի լինի
23/Նոյեմբեր/2017 - 20:30
«Մինչև ո՞ւր մենք կարող ենք այսպես գնալ»
23/Նոյեմբեր/2017 - 20:00
Հոսանքազրկում նոյեմբերի 24-ին
23/Նոյեմբեր/2017 - 19:30
Արդարադատության նախարարությունն արձագանքում է լրագրողական կազմակերպությունների հայտարարությանը
23/Նոյեմբեր/2017 - 19:12
ՀՔԾ. Վարույթ է ընդունվել կալանավորին խոշտանգելու դեպքի առթիվ հարուցված քրգործը
23/Նոյեմբեր/2017 - 19:02
Prada-ն Opera Pompidou-ի համար կոստյումներ է պատրաստել (լուսանկարներ)
23/Նոյեմբեր/2017 - 18:30
Նոյեմբերի 22-ին Երևանում ծնվել է 62 երեխա
23/Նոյեմբեր/2017 - 18:00
Քննարկվել է բազմաբնակարան շենքերից զվարճանքի ակումբները տեղափոխելու մասին օրենսդրական փաթեթը
23/Նոյեմբեր/2017 - 17:43
ՌԴ Պետդումայի նախագահը չեղարկել է այցը Ադրբեջան
23/Նոյեմբեր/2017 - 17:30
ՀԷՑ. Նվազագույնի կհասցվեն վթարային անջատումները
23/Նոյեմբեր/2017 - 17:00
ՖԻԴԵ-ի Գրան Պրի. Արոնյանը շարունակում է առաջատար մնալ
23/Նոյեմբեր/2017 - 16:30
Յոհաննես Հան. Աջակցում ենք Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին
23/Նոյեմբեր/2017 - 16:28
ՆԱՏՕ-ում կոչ են արել խուսափել Լեռնային Ղարաբաղում էսկալացիայից
23/Նոյեմբեր/2017 - 16:00
Կառավարություն. վարչապետի հանձնարարականները
23/Նոյեմբեր/2017 - 15:30
ՀՀ պետական սահմանի մոտ ադրբեջանցի զինծառայողի դի է հայտնաբերվել
23/Նոյեմբեր/2017 - 15:30
Ջիգարխանյանի ընկերը հերքել է դերասանի հոսպիտալացման լուրը
23/Նոյեմբեր/2017 - 15:00
Էլինար Վարդանյան. Հայաստանում աշխատողների իրավունքների պաշտպանության լրջագույն խնդիր կա
23/Նոյեմբեր/2017 - 14:44
Քննարկում պապիլոմավիրուսի դեմ իրականացվող պատվաստումների թեմայով (տեսանյութ)
23/Նոյեմբեր/2017 - 14:15
Արամյան. Ցածր գնաճը խժռում է տնտեսական պոտենցիալը
23/Նոյեմբեր/2017 - 13:46
Վլադիմիր Կարապետյանը՝ Հայաստան-ԵՄ համագործակցության համաձայնագրի մասին
23/Նոյեմբեր/2017 - 13:30
Քոչարյան. Քանի դեռ Բաքվի դիրքորոշումը չի փոխվել, բանակցություններում առաջընթաց չի լինի
23/Նոյեմբեր/2017 - 13:00
Կարո Եղնուկյանը հրաժարվել է դեղորայքից և բուժօգնությունից
23/Նոյեմբեր/2017 - 12:45
ՀԲՃ-ն դիմում է վարչապետին. Անհրաժեշտ է վնասազերծել աղտոտվող տարածքները
23/Նոյեմբեր/2017 - 12:30
Իրավապաշտպան խմբերը կոչ են արել ԵՄ-ին ճնշում գործադրել Ադրբեջանի վրա
23/Նոյեմբեր/2017 - 12:16
Երկու ֆուտբոլիստ ազատվեց պարտադիր զինծառայությունից
23/Նոյեմբեր/2017 - 12:00
Miu Miu, գարուն-ամառ 2018 (լուսանկարներ)
23/Նոյեմբեր/2017 - 11:44
Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ կգումարվի
23/Նոյեմբեր/2017 - 11:30
Վարչապետ. Մեր վերջնական նպատակն է՝ հայկական գինին միջազգային ճանաչելի բրենդ դարձնել
23/Նոյեմբեր/2017 - 11:30
Բաբայան. ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի ստորագրումը կնպաստի Արցախի տնտեսական զարգացմանը
23/Նոյեմբեր/2017 - 11:15
Երեք երկրների նախագահները սիրիական հարցով համատեղ հայտարարություն են ընդունել
23/Նոյեմբեր/2017 - 11:01
Նավթի համաշխարհային գները նվազում են
23/Նոյեմբեր/2017 - 10:45
Սերժ Սարգսյանը մեկնում է Բելգիա
23/Նոյեմբեր/2017 - 10:30
Ջիգարխանյանը ծանր վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց
23/Նոյեմբեր/2017 - 10:16
Ռատկո Մլադիչը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման
23/Նոյեմբեր/2017 - 10:00
«Հրապարակ». Սերգեյ Մարկով. Ներողություն խնդրած չինովնիկները չեն արտահայտում ռուս ժողովրդի կարծիքը
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:55
«Ժողովուրդ». Տարոն Մարգարյանը շնորհակալություն է հայտնել ընտրություններում իր օգտին աշխատելու համար
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:50
Օրվա բաղադրատոմսը. Կարմիր լոբով և ընկույզով ապուր
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:45
«168 ժամ». Արմեն Ռուստամյան. Հստակ ուղերձ՝ Լավրովի շուրթերով
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:40
«ՀԺ». Աշոտյան «Ֆաշիստ»
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:35
Կարեն Կարապետյանն ընդունել է ԻԻՀ նավթի նախարարի տեղակալին
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:30
«Ժողովուրդ». ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի ստորագրումը հնարավոր է հետաձգվի մեկ օրով
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:25
«Փաստ». Զարուհի Փոստանջյանը թռավ Ամերիկա՝ միտինգի
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:20
«Հրապարակ». Առաջին փոխվարչապետի ինստիտուտ չի լինի
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:15
«168 ժամ». Ադրբեջանը տապալում է Լավրովի ծրագիրը
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:10
«Ժամանակ». ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը կստորագրվի. Սերժ Սարգսյանը հանդես կգա հատուկ կարծիքով
23/Նոյեմբեր/2017 - 9:05
ԱԻՆ. Ձյուն, մառախուղ, մերկասառույց
23/Նոյեմբեր/2017 - 8:59
Թբիլիսիում ավարտվեց հակաահաբեկչական գործողությունը. razm.info (տեսանյութ)
22/Նոյեմբեր/2017 - 23:25
Աստղագուշակ. Նոյեմբերի 23
22/Նոյեմբեր/2017 - 23:00
Եղանակը Հայստանում. Տեղումներ են սպասվում
22/Նոյեմբեր/2017 - 22:30
23 մլն դրամ՝ պաշտոնական տեղեկագրերի տպագրությանը
22/Նոյեմբեր/2017 - 22:00
Հոսանքազրկում նոյեմբերի 23-ին
22/Նոյեմբեր/2017 - 21:30
Հրանտ Մաթևոսյանի կառուցվող թանգարանի երրորդ հարկն անհետացել է․ Դավիթ Մաթևոսյան
22/Նոյեմբեր/2017 - 21:00
Գայանե Ավագյան. Սեռական առաջին հարաբերության ժամանակ 80 տոկոսը վարակվում է պապիլոմա վիրուսով
22/Նոյեմբեր/2017 - 20:29
«ՉԻ». Նորից՝ տարկետման մասին
22/Նոյեմբեր/2017 - 19:59
Շրջանառության մեջ են դրվել «Նոյյան տապան» ՀՀ հավաքորդական թղթադրամները (լուսանկարներ)
22/Նոյեմբեր/2017 - 19:30
Նոյեմբերի 21-ին Երևանում ծնվել է 76 երեխա
22/Նոյեմբեր/2017 - 19:15
«Ազատ խոսք». Մոնումենտում ուրիշ դղյակ չկա՞
14/Նոյեմբեր/2017 - 17:59
Գայանե Ավագյան. Սեռական առաջին հարաբերության ժամանակ 80 տոկոսը վարակվում է պապիլոմա վիրուսով
22/Նոյեմբեր/2017 - 20:29
Չծառայած մեդալակիր իշխանավորների ցուցակ
17/Նոյեմբեր/2017 - 11:30
«Ազատ խոսք». Փաստերը ճիշտ են, թիրախը՝ սխալ
17/Նոյեմբեր/2017 - 18:00
Ռուսական հեռուստաալիքը ՀՀԿ-ի խորհրդանիշը համեմատել է հիտլերյան Գերմանիայի զինանշանի հետ (տեսանյութ)...
20/Նոյեմբեր/2017 - 11:15
«Ազատ խոսք». Վանաձորյան սինդրոմը՝ ՀՀԿ հարատև երջանկության երաշխիք
21/Նոյեմբեր/2017 - 18:00
Արմեն Ջիգարխանյանի որդու աղմկահարույց հայտարարությունը (տեսանյութ)
19/Նոյեմբեր/2017 - 23:18
Սերժ Սարգսյանը վառոդի տակառի վրա
18/Նոյեմբեր/2017 - 20:00
Այսօր Որդիների օրն է
22/Նոյեմբեր/2017 - 10:10
Թե ինչպես Հեղինե Բիշարյանը անբարոյական հանեց Հեղինե Բիշարյանին (տեսանյութ)
19/Նոյեմբեր/2017 - 22:30
«ՉԻ». «Առինջ մոլի » լույսն ու ստվերը
17/Նոյեմբեր/2017 - 9:05
Սրանց փրկել այլևս չի լինի
20/Նոյեմբեր/2017 - 20:29
Թբիլիսիիում հատուկ գործողություն է ընթանում․ շրջապատված ահաբեկիչները կրակում են razm.info (տեսանյութ...
22/Նոյեմբեր/2017 - 12:48
Աստղագուշակ. Նոյեմբերի 19
18/Նոյեմբեր/2017 - 23:00
Շարմազանովը տեղ-տեղ հիշել է Տեր-Պետրոսյանին
15/Նոյեմբեր/2017 - 20:00
Աստղագուշակ. Նոյեմբերի 20
19/Նոյեմբեր/2017 - 23:00
Սարգսյան. Շնորհակալություն, շնորհակալություն Վլադիմի՛ր Վլադիմիրովիչ
15/Նոյեմբեր/2017 - 22:45
Facebook-ի օգտատերերն այլևս չեն կարող ջնջել իրենց գրառումները
20/Նոյեմբեր/2017 - 10:01
Հերմինե Նաղդալյանի ունեցվածքը. հայտարարագիրը և իրականությունը
19/Նոյեմբեր/2017 - 20:30
Աստղագուշակ. Նոյեմբերի 21
20/Նոյեմբեր/2017 - 23:00

Այս թեմայով